ABŸ - Culturele pool

ABŸ is een ambitieus project dat werd opgestart in het kader van het Duurzaam Wijkcontract Abdij (2014-2018) om de site van de Abdij van Vorst om te vormen tot een culturele pool. De culturele pool, gelegen in het park van de Abdij, bundelt de Academie voor muziek, dans en woordkunsten (Aca), de Franstalige bibliotheek (Biblif), ruimten van het cultureel centrum Brass, een jeugdruimte met zowel het Jeugdhuis van Vorst als de Jeugddienst van de gemeente, polyvalente lokalen voor burgerprojecten, een café-restaurant en een schouwburg.

Naast een subsidie voor het Wijkcontract in 2013 heeft de gemeente aanzienlijke financiële steun gekregen van Beliris (samenwerkingsakkoord tussen de Federale overheid en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest) en van het EFRO-programma 2014-2020. Bovenop deze subsidies en de investering van de gemeente Vorst stellen ook het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en de Federatie Wallonië-Brussel financiële middelen ter beschikking. 

Het ABŸ-project is gericht op de volledige omvorming van de site via de restauratie van alle bestaande gebouwen en de bouw van hedendaagse uitbreidingen met respect voor het historisch erfgoed. Aan het einde van het project zullen de culturele instellingen die bij het ABŸ-project betrokken zijn, beschikken over een infrastructuur van bijna 9.000 m², die zich harmonieus rond het voormalige 'ereplein' uitstrekt. Het park van de Abdij wordt uitgebreid tot een totale oppervlakte van zowat 4,5 ha, waardoor een echte groene oase in het hart van de stad ontstaat.  

Academie voor Muziek, Dans en Woordkunsten

De reconversie van het voormalige kasteel creëert op de begane grond ruimte voor de kantoren van de Academie en een groot leslokaal. Op de eerste verdieping komen de danszaal en de kleedkamers, evenals een tweede groot leslokaal. Op de zolderverdieping komen er zeven extra muzieklokalen bij, die dankzij de restauratie van het historisch dakgebinte veel natuurlijke lichtinval krijgen. Zo geniet de Academie ten volle van de westelijke uitbreiding, waar ze ook gebruik kunnen maken van acht leslokaaltjes en een moduleerbare schouwburg.  

Biblif - de Franstalige bibliotheek en ludotheek

De Franstalige bibliotheek is rechtstreeks toegankelijk vanaf het voormalige molenplein, gelegen aan de oostelijke ingang van de site. De brede, gebogen gevel geeft uit op het ereplein en toont een glimp van de activiteiten op de site. Op tuinniveau bevinden zich het onthaal en de afdeling voor volwassenen. Bezoekers vinden er ook lockers, sanitaire voorzieningen en plaats voor kinderwagens. De kinderafdeling, gelegen onder de nisgewelven, biedt kleine gezellige hoekjes om te lezen en te spelen.  Er wordt een klein auditorium-podium ingericht voor voorleesmomenten. Op de eerste verdieping komt de ludotheek en animatielokalen, en de tweede verdieping biedt kantoorruimte.  

BRASS - Cultureel centrum

Het cultureel centrum maakt gebruik van de neoklassieke architecturale elementen van het gebouw, zoals de nissen in de vorm van een hoefijzer. De nissen en de zolderruimten bieden een warme en gezellige sfeer, ideaal voor tentoonstellingen en workshops. Het cultureel centrum zal ook gebruikmaken van de westelijke uitbreiding.

Ruimten voor burgers

De culturele pool biedt ook verschillende moduleerbare ruimten aan voor culturele activiteiten van lokale verenigingen en burgers.

HORECA

Het project omvat de creatie van een restauratieruimte, wat bijkomende diensten aan de bezoekers kan leveren.

Westelijke uitbreiding – Leslokalen van de Academie en schouwburg met 380 plaatsen

De westelijke uitbreiding vult de faciliteiten nog aan met acht instrumentenlokalen en een schouwburg met 380 zitplaatsen. De schouwburg is moduleerbaar en volledig uitgerust voor activiteiten van cultureel centrum BRASS, de Muziekacademie, de bibliotheek, het Jeugdhuis, de Jeugddienst, maar ook van scholen en lokale verenigingen.

Jeugdruimte 

Aan de kant van de Abdissenstraat omvat het ABŸ-project de creatie van een jeugdruimte, gedragen door het Jeugdhuis van Vorst en de Jeugddienst, dat jongeren en jongvolwassenen via participatieve projecten een bevoorrechte toegang tot cultuur biedt. 

Het architectuurprogramma van het project voorziet ook in:  

• technische werkzaamheden in het park: riolering, opvang van regenwater, ...
• de herinrichting, restauratie en opwaardering van de tuinen
• de gedeeltelijke herinrichting van de Abdissenstraat als parkgebied 

Dankzij deze transformatie wordt de site een plek waar individuen en groepen zich kunnen ontplooien en die door zijn infrastructuur en tuinen bijdraagt aan een harmonieuze samenleving. Het ABŸ-project, in een vernieuwde 'stadskern' met respect voor erfgoed en natuur, stimuleert ontmoeting tussen mensen, bevordert sociale en intergenerationele contacten en draagt zo bij tot ieders welzijn. 

De eerste fase van de werken start in 2023 met de afbraak van de gebouwen aan de rand van de site. Die afbraak herstelt het historische uitzicht vanaf het Sint-Denijsplein naar de ingang van de Abdij. Het biedt ook de nodige ruimte voor de bouw van de toekomstige bibliotheek aan de Brusselsesteenweg. Tegelijkertijd wordt zo ook de toegang tot de site van de Abdij heringericht. 

Daarnaast werden op verschillende plaatsen van de site saneringswerken uitgevoerd. Deze werkzaamheden boden de gelegenheid om een eerste reeks archeologische opgravingen te verrichten, onder toezicht van de Directie Cultureel Erfgoed. Zo werd er ook gestart met de omvorming van de voormalige Audi-bezoekersparking, die de gemeente in maart 2023 aankocht, tot een groene ruimte. De aanplanting van 141 bomen duurde tot in het voorjaar van 2024.

In november 2024 begint de volgende fase van de werken, nl. de volledige restauratie van alle historische gebouwen op de site (Hoefijzer, Kasteel, Priorij) en de bouw van de nieuwe bibliotheek. Deze werken, die 3 jaar zullen duren, beginnen aan de zuidkant van de abdij (Sint-Denijsplein), gaan verder met de rehabilitatie van de oostelijke vleugel en de bouw van de bibliotheek, en eindigen aan de westkant in 2027.

Op termijn voorziet het programma ook in de bouw van een nieuwe uitbreiding met de schouwburg en de leslokalen van de Muziekacademie, de heraanleg van de tuinen en de Abdissenstraat en de opening van de Jeugdruimte in diezelfde straat.

De toegang tot de site van de Abdij van Vorst is beperkt tijdens de werken, terwijl een groot deel van de groene ruimte ten noorden en ten westen van de site behouden blijft. 

De 'hoofdingang' vanaf het Sint-Denijsplein, de gebouwen en het centrale plein (het 'hoefijzer') van de Abdij zijn tijdelijk niet toegankelijk.

De speeltuin, de Sint-Denijskerk en de noordelijke zone van het park blijven toegankelijk via de Brusselsesteenweg (tegenover het gemeentehuis), de Abdissenstraat en de Brits Tweedelegerlaan. 

Toegangsplan voor voetgangers tijdens de werken

Er zijn verschillende opties: 
• voor vragen over het project kan je contact opnemen met het ABY-team via e-mail: aby@vorst.brussels
• in noodgevallen i.v.m. de werkzaamheden kan je contact opnemen via tel. 085 82 36 36